Home

Sinds 2004 zetten wij ons in Drenthe in voor het behoud van de zo karakteristieke jeneverbes, een icoon van onze Provincie. De jeneverbes vergrijst en sterft binnen tien jaar uit in Noord- en Oost-Nederland, zo luidde de mededeling in een rapport van onderzoeksbureau Alterra in 2004. De mededeling sloeg in het noorden in als een bom. Het nieuws zorgde ervoor dat er een grote thema-avond werd georganiseerd. Dit leidde er toe dat het Jeneverbesgilde werd opgericht. Middels onderzoek naar de vitaliteit en de verjonging weten we inmiddels dat het minder slecht gaat met de jeneverbes dan in 2004 werd aangenomen. Gelukkig zien we op veel plaatsen vitale oudere struiken en ook de verjonging komt op meerdere plaatsen goed op gang. Wel is het noodzakelijk om passend beheer uit te voeren, daartoe zijn er nu in Drenthe een vijftiental jeneverbesbrigades werkzaam.

Het bestuur

Sinds het voorjaar van 2019 is het ‘Jeneverbesgilde’ overgegaan in het Jeneverbesgilde Drenthe, met een eigen nieuw bestuur. Wij richten ons nu vooral op het ondersteunen van de brigades, maar ook voorlichting en educatie blijven de aandacht vragen. Ondersteuning door de Firma Hooghoudt  zorgt ervoor dat het Jenerbesgilde Drenthe zich financieel zelfstandig kan redden. En de steun van Landschapsbeheer Drenthe maakt dat alles soepel verloopt, omdat zij veel ervaring hebben met het begeleiden van vrijwilligerswerk.

De jeneverbes

De jeneverbes is een wonderlijke struik. Dat blijkt uit zijn lange geschiedenis, in zowel ecologisch als folkloristisch opzicht. Niet voor niets zijn in Europa meer dan driehonderd streeknamen van de struik bekend. Voorbeelden van streeknamen zijn Palms, Waggelboom of Waggelbos in Drenthe, Oldemennekesboom in Oost-Nederland, Wacholder in Duitsland. Het karakter van de jeneverbes is mythisch en mysterieus. De vormen lopen sterk uiteen; van een slanke zuil van zes meter hoog tot een wijdvertakte struik van minder dan drie meter hoog. De jeneverbes heeft een grote behoefte aan licht en kan niet gedijen in de schaduw van andere bomen. Jeneverbessen zijn of mannelijk of vrouwelijk en alleen aan de vrouwelijke struiken komen bessen voor. Struwelen van jeneverbes vormen een uniek leefgebied voor planten en dieren die zeldzaam worden, zoals bijzondere mossen en paddenstoelen. Staartmeesjes en goudvinken broeden bij voorkeur in dichte jeneverbessen.

Locaties

De jeneverbes komt voor op het noordelijk halfrond in koude en gematigde gebieden. In Nederland komt de jeneverbes voornamelijk nog voor in Drenthe, Overijssel en Gelderland. Op voormalige stuifzanden of rivierduinen  groeien ze goed.

Agenda