Het Jeneverbesgilde

Op 23 november 2004 hebben de initiatiefnemers een aantal personen uitgenodigd om, al dan niet namens hun organisatie, zitting te nemen in de begeleidingsploeg voor het project 'Op de bres voor de jeneverbes'. Deze begeleidingsgroep is uiteindelijk uitgegroeid tot het Jeneverbesgilde.

De oorzaak van de thema-avond was de mededeling van het onderzoeksbureau Alterra in 2004, die luidde: 'De jeneverbes vergrijst en sterft binnen tien jaar uit in Noord- en Oost-Nederland.' Het nieuws sloeg in bij ons trotse noorderlingen. De jeneverbes wordt beschouwd als een stukje Drentse folklore en dient daarom zo goed mogelijk te worden beschermd vonden de initiatiefnemers.

Uiteindelijk leidde de thema-avond er toe dat onder leiding van Jan Tuttel (natuurconsulent), Jan van Ginkel (Stichting Veldwerk Nederland) en Jan Grotenhuis (Landschapsbeheer Drente) het Jeneverbesgilde werd opgericht.

Er is gekozen voor de naam Jeneverbesgilde omdat in een gilde vanouds belangen worden behartigd, nauw wordt samengewerkt, kennis wordt doorgegeven en de handen uit de mouwen worden gestoken. Gilden staan ook voor verbondenheid en bewaking van kwaliteit. Daarnaast kennen de gilden hun feesten en maaltijden. De jeneverbes droeg en draagt hieraan daadwerkelijk bij: als keukenkruid in soepen en (wild)sauzen, als smaakmaker van de jenever, dreuge worst en (in Scandinavië) van bier.

Tienjarig bestaan

Het tienjarig bestaan van het Jeneverbesgilde Drenthe is niet ongemerkt voorbij gegaan. Ruim tweehonderd mensen kwamen op de jubileumavond af. Met bezoekers uit alle windstreken van Drenthe, uit Overijssel en Gelderland en met onze vrienden uit Haselüne.  Al met al een 'bomvolle zaal' bij Meursinge in Westerbork. Vooraf werd er door bijna vijftig mensen de smaak van Jeneverbes geproeft in een culinair samenzijn. En na afloop hebben veel mensen de verschillende smaken van de Hooghoudt Jenever(s) kunnen proeven. De avond verliep in een reunie-achtige stijl met onderling veel geanimeerde gesprekken. Het Jeneverbesgilde is zeer verguld met de gift van de Provincie Drenthe, waardoor ook bij particuliere eigenaren, zelfs buiten de EHS, in de komende jaren werk verricht kan worden.

Over de inleidingen kunt u onderstaand alles lezen.

De Leden

De huidige samenstelling van het gilde is als volgt:

Naam Functie Achtergrond
Jan Grotenhuis Voorzitter vrijwilliger WAD
Jan van Ginkel secretaris vrijwilliger
Ronald Popken lid namens Natuurmonumenten
Gerrit Hierbrink lid namens Staatsbosbeheer
Albert Kerssies lid (vrijwilliger) voorheen Natuurmonumenten
Piet Kerssies lid (vrijwilliger) voorheen Staatsbosbeheer
Bart Kuiper lid namens Landschapsbeheer Drenthe
Pieter Posthumus lid namens Landschapsbeheer Drenthe
Bertil Zoer lid namens Stichting Het Drentse Landschap
Berco Hoegen adviseur Staatsbosbeheer

 

Waggel Jan

Waggel Jan

Eind negentiende eeuw was Waggel Jan een bekende verschijning in Borger en omgeving. Zijn tijdgenoot Harm Tiesing legt in een van zijn vele geschriften uit dat deze zwerver zijn bijnaam had te danken aan de tijd dat hij jeneverbessen verzamelde. Jan verkocht deze aan de apothekers in de wijde omgeving. Omdat een jeneverbesstruik in deze streek waggel- of wakkelbossie werd genoemd werd onze Jan Waggel Jan. Zo is te lezen in de volgende anekdote.

"Als hoofd van een talrijk reizend gezin, was bekend een zekere 'Waggel Jan'. Niet zijn gang, maar zijn werk gaf die benaming aanleiding want hij zocht steeds naar de balletjes van de palmbomen (het geslacht Juniperus) die hij aan apothekers verkocht.

Omdat men deze door de wind in het open veld zooveel heen en weer gebogen heesters wel de "waggelbosch" noemde, werd hij "Waggel Jan" geheeten. Zijn ware naam was Menso Pieter Rijsaard. Hij overleed te Borger in 1881 in het huis van bewaring waar men hem wegens ziekte gebracht had.

Van een zijner zonen hoorden wij dat hij later een flinke timmerman is geworden en dat gij goed onderwijs had genoten, waartoe een zonderling voorval de aanleiding had gegeven. In een winternacht waren vader en zoon bij vinnige kou in stilte getrokkken in eene boerenschuur in de gemeente Zweeloo, waarvoor zij geen toestemming hadden gevraagd, omdat zij wisten dat in die gemeente het houden van "nachtvolk" verboden was.

Daar werden zij door een hond van de nachtwacht ontdekt en daar de eigenaar van de schuur verklaarde hun geen toestemming te hebben verleend, werden beide voor den strafrechter gebracht en veroordeeld. De zoon werd bestraft met opzending naar een rijksopvoedingsgesticht, waar hij goed onderwijs kreeg en een handwerk, het timmeren, leerde."

Uit: H. Tiesing: Eene reizende volksklasse. Met dank aan: Stichting Harm Tiesing, Borger

 

Jubuleum avond van het Jeneverbesgilde op 19 november 2014
Jubileum avond op 19 november 2014 - Het 10 jarig bestaan